KHÔNG CÓ GIẤY PHÉP MÔI TRƯỜNG BỊ PHẠT BAO NHIÊU? QUY ĐỊNH XỬ PHẠT MỚI NHẤT NĂM 2026

KHÔNG CÓ GIẤY PHÉP MÔI TRƯỜNG BỊ PHẠT BAO NHIÊU? QUY ĐỊNH XỬ PHẠT MỚI NHẤT NĂM 2026

Giấy phép môi trường là một trong những thủ tục pháp lý quan trọng đối với nhiều dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có phát sinh chất thải thuộc diện phải quản lý theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Trường hợp thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường nhưng vẫn triển khai xây dựng hoặc đưa cơ sở vào vận hành mà chưa được cấp giấy phép có thể bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Vậy không có giấy phép môi trường bị phạt bao nhiêu tiền năm 2026? Những dự án nào phải có giấy phép môi trường? Doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Bài viết dưới đây của CÔNG TY TNHH LUẬT BÌNH DƯƠNG – GROUP sẽ phân tích cụ thể.

1. Giấy phép môi trường là gì?

Giấy phép môi trường là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc dự án đầu tư thuộc trường hợp phải có giấy phép môi trường.

Giấy phép môi trường xác nhận các nội dung liên quan đến việc xả nước thải, phát sinh bụi, khí thải và quản lý chất thải cũng như các yêu cầu bảo vệ môi trường khác theo quy định.

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã thiết lập cơ chế giấy phép môi trường, đồng thời thay thế và tích hợp nhiều loại giấy phép, giấy xác nhận về môi trường trước đây.

Đến năm 2026, Luật Bảo vệ môi trường tiếp tục được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 146/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

2. Những dự án, cơ sở nào phải có giấy phép môi trường?

Không phải mọi dự án nhóm I, II, III đều mặc nhiên phải có giấy phép môi trường.

Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn hiện hành, cần xác định đồng thời:

• Nhóm dự án đầu tư;
• Quy mô, công suất;
• Loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ;
• Yếu tố nhạy cảm về môi trường;
• Có phát sinh nước thải, bụi, khí thải cần được xử lý hay không;
• Có phát sinh chất thải nguy hại cần quản lý theo quy định hay không;
• Tính chất và quy mô của nguồn thải.

Theo Điều 39 Luật Bảo vệ môi trường, đối tượng phải có giấy phép môi trường bao gồm các dự án đầu tư, cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp thuộc trường hợp luật định và có phát sinh chất thải thuộc diện phải xử lý, quản lý theo quy định.

Việc xác định dự án thuộc nhóm I, II hay III được thực hiện theo các tiêu chí về môi trường, quy mô và loại hình dự án được quy định tại Luật Bảo vệ môi trường và Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP và Nghị định số 48/2026/NĐ-CP.

Một số nhóm dự án cần lưu ý

Dự án nhóm I

Là các dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao.

Việc phân loại có thể dựa trên các yếu tố như:

• Loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm;
• Quy mô, công suất của dự án;
• Yếu tố nhạy cảm về môi trường;
• Diện tích sử dụng đất, đất có mặt nước hoặc khu vực biển;
• Quy mô khai thác khoáng sản, tài nguyên nước;
• Nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất;
• Quy mô di dân, tái định cư.

Dự án nhóm II

Là các dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường nhưng thấp hơn dự án nhóm I.

Việc xác định nhóm II cũng căn cứ vào loại hình, quy mô, công suất, yếu tố nhạy cảm và các tiêu chí môi trường theo quy định.

Dự án nhóm III

Là các dự án ít có nguy cơ tác động xấu đến môi trường hơn dự án nhóm I và II nhưng vẫn có thể phát sinh chất thải cần được quản lý theo quy định.

Lưu ý: Việc dự án thuộc nhóm I, II hoặc III không phải là căn cứ duy nhất để kết luận dự án phải có giấy phép môi trường. Doanh nghiệp cần đối chiếu thêm các tiêu chí về nguồn thải và Điều 39 Luật Bảo vệ môi trường cùng các văn bản hướng dẫn hiện hành.

3. Trường hợp nào không phải có giấy phép môi trường?

Doanh nghiệp cần phân biệt giữa:

• Đối tượng phải có giấy phép môi trường;
• Đối tượng phải đăng ký môi trường;
• Đối tượng được miễn đăng ký môi trường;
• Các trường hợp được miễn giấy phép môi trường theo quy định.

Đặc biệt, dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công thuộc trường hợp được miễn giấy phép môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Do đó, trước khi kết luận doanh nghiệp có vi phạm vì “không có giấy phép môi trường”, cần kiểm tra chính xác dự án, cơ sở có thuộc đối tượng phải cấp giấy phép hay không.

4. Không có giấy phép môi trường bị phạt bao nhiêu năm 2026?

Hành vi không có giấy phép môi trường được xử phạt theo Điều 14 Nghị định 45/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Nghị định 45/2022/NĐ-CP hiện vẫn còn hiệu lực.

Theo Điều 6 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, mức phạt quy định tại Chương II là mức phạt áp dụng đối với cá nhân; trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân.

Mức phạt đối với hành vi không có giấy phép môi trường

Các khung phạt 30–35 triệu đồng, 150–170 triệu đồng và 200–220 triệu đồng được quy định tại Điều 14 Nghị định 45/2022/NĐ-CP; khi chủ thể vi phạm là tổ chức thì áp dụng nguyên tắc gấp 02 lần theo khoản 2 Điều 6.

Như vậy, nếu doanh nghiệp là tổ chức thì không nên ghi đơn giản rằng “không có giấy phép môi trường bị phạt từ 30 – 220 triệu đồng”. Cách ghi này có thể gây hiểu nhầm vì đây là khung phạt áp dụng cho cá nhân. Đối với doanh nghiệp, mức phạt có thể từ 60 triệu đồng đến 440 triệu đồng tùy trường hợp.

5. Không có giấy phép môi trường có bị đình chỉ hoạt động không?

Có.

Ngoài hình thức phạt tiền, hành vi không có giấy phép môi trường còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải từ 03 tháng đến 06 tháng.

Quy định này áp dụng đối với hành vi không có giấy phép môi trường thuộc các trường hợp được quy định tại Điều 14 Nghị định 45/2022/NĐ-CP.

Do đó, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với tiền phạt mà còn có nguy cơ phải tạm dừng nguồn phát sinh chất thải trong thời gian bị đình chỉ.

6. Có thể bị buộc di dời cơ sở, dự án

Trong trường hợp địa điểm thực hiện dự án, cơ sở không phù hợp với quy hoạch, phân vùng môi trường hoặc khả năng chịu tải của môi trường đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, doanh nghiệp còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc di dời dự án đầu tư, cơ sở đến địa điểm phù hợp.

Đây là một nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi xây dựng và vận hành nhà máy, cơ sở sản xuất, kinh doanh có phát sinh chất thải.

7. Các loại giấy phép môi trường thành phần trước đây được xử lý như thế nào?

Trước khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực, doanh nghiệp có thể phải thực hiện nhiều thủ tục, giấy phép hoặc giấy xác nhận về môi trường khác nhau.

Giấy phép môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 được thiết kế theo hướng tích hợp các nội dung quản lý môi trường, trong đó có các nội dung trước đây được quản lý thông qua:

1. Giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường;
2. Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường;
3. Giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất;
4. Giấy phép xử lý chất thải nguy hại;
5. Giấy phép xả nước thải vào nguồn nước;
6. Giấy phép xả nước thải vào công trình thủy lợi.

Đối với các giấy phép, giấy xác nhận môi trường được cấp trước khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực, doanh nghiệp cần kiểm tra quy định chuyển tiếp và thời hạn cụ thể của từng loại giấy tờ, thay vì mặc nhiên cho rằng tất cả giấy phép cũ đều đã hết giá trị.

8. Quy định mới về thẩm quyền cấp giấy phép môi trường năm 2026

Đây là nội dung bài viết cũ cần cập nhật.

Từ năm 2026, không nên tiếp tục sử dụng cách phân loại thẩm quyền theo mô hình cũ như “UBND cấp huyện – UBND cấp tỉnh – Bộ Tài nguyên và Môi trường” mà không kiểm tra lại văn bản hiện hành.

Luật số 146/2025/QH15 đã sửa đổi Điều 41 Luật Bảo vệ môi trường. Theo quy định mới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện cấp giấy phép môi trường đối với các đối tượng thuộc thẩm quyền theo luật định; đồng thời thẩm quyền của UBND cấp tỉnh và các trường hợp khác được xác định theo hệ thống quy định mới.

Nghị định 48/2026/NĐ-CP tiếp tục sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2022/NĐ-CP và có hiệu lực từ ngày 29/01/2026.

Theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường năm 2026, để xác định đúng thẩm quyền cấp giấy phép môi trường cần căn cứ vào Điều 25, Phụ lục III, Phụ lục IV, Điều 26a Nghị định 08/2022/NĐ-CP, các nội dung được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 05/2025/NĐ-CP, Nghị định 48/2026/NĐ-CP và các quy định phân cấp có liên quan.

Do đó, doanh nghiệp nên xác định nhóm dự án và thẩm quyền cấp phép theo quy định tại thời điểm thực hiện thủ tục, không nên chỉ căn cứ vào các bài viết hoặc biểu mẫu được lập trước năm 2026.

9. Doanh nghiệp không có giấy phép môi trường cần làm gì?

Nếu doanh nghiệp đang hoạt động nhưng phát hiện thuộc trường hợp phải có giấy phép môi trường mà chưa được cấp, doanh nghiệp nên:

Bước 1: Rà soát tình trạng pháp lý của dự án

Kiểm tra:

• Quyết định chủ trương đầu tư;
• Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư;
• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
• Quy mô, công suất thực tế;
• Ngành nghề sản xuất;
• Địa điểm thực hiện dự án;
• Các nguồn phát sinh chất thải;
• Hồ sơ môi trường đã có.

Bước 2: Xác định dự án thuộc nhóm nào

Đối chiếu các tiêu chí phân loại dự án nhóm I, II, III theo quy định hiện hành.

Bước 3: Xác định có thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường hay không

Không nên chỉ dựa vào tên ngành nghề hoặc công suất đăng ký mà cần đối chiếu tình trạng hoạt động thực tế và các tiêu chí phát sinh chất thải.

Bước 4: Xác định cơ quan có thẩm quyền cấp phép

Thẩm quyền cần được xác định theo quy định hiện hành năm 2026, đặc biệt sau khi Luật 146/2025/QH15 và Nghị định 48/2026/NĐ-CP có hiệu lực.

Bước 5: Chuẩn bị hồ sơ đề nghị cấp giấy phép môi trường

Tùy trường hợp cụ thể, doanh nghiệp phải lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép môi trường theo quy định.

Bước 6: Rà soát công trình xử lý chất thải

Doanh nghiệp cần bảo đảm các công trình xử lý nước thải, khí thải, bụi và các công trình bảo vệ môi trường khác đáp ứng yêu cầu trước khi vận hành theo quy định.

10. Một số lỗi doanh nghiệp thường gặp

Doanh nghiệp có thể gặp các trường hợp như:

• Đã có dự án đầu tư nhưng chưa thực hiện thủ tục môi trường tương ứng;
• Đã được cấp giấy phép nhưng giấy phép không còn phù hợp với quy mô hoạt động thực tế;
• Tăng công suất nhưng chưa thực hiện thủ tục môi trường cần thiết;
• Thay đổi ngành nghề sản xuất làm phát sinh nguồn thải mới;
• Mở rộng nhà xưởng nhưng chưa rà soát lại hồ sơ môi trường;
• Có hệ thống xử lý chất thải nhưng chưa có giấy phép môi trường;
• Đã có hồ sơ môi trường cũ nhưng chưa xác định nghĩa vụ chuyển tiếp;
• Vận hành nguồn phát sinh chất thải khi chưa được cấp giấy phép môi trường.

Trong những trường hợp này, doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ hồ sơ đầu tư – xây dựng – môi trường – hoạt động thực tế, thay vì chỉ thực hiện riêng thủ tục xin giấy phép môi trường.

11. Kết luận: Không có giấy phép môi trường năm 2026 bị phạt bao nhiêu?

Theo quy định hiện hành, hành vi không có giấy phép môi trường có thể bị phạt tiền tùy thuộc vào thẩm quyền cấp phép của dự án, cơ sở.

Đối với cá nhân, mức phạt theo Điều 14 Nghị định 45/2022/NĐ-CP có thể từ:

30 triệu đồng đến 220 triệu đồng.

Đối với tổ chức, doanh nghiệp, do mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân nên mức phạt có thể từ:

60 triệu đồng đến 440 triệu đồng.

Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp có thể bị:

• Đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải từ 03 – 06 tháng;
• Buộc di dời dự án, cơ sở nếu địa điểm thực hiện không phù hợp với quy hoạch, phân vùng môi trường hoặc khả năng chịu tải của môi trường theo quy định.

Vì vậy, doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất, kinh doanh có phát sinh nước thải, bụi, khí thải hoặc chất thải nguy hại cần chủ động rà soát hồ sơ môi trường để xác định chính xác nghĩa vụ xin giấy phép môi trường trước khi bị cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xử phạt.

CÔNG TY TNHH LUẬT BÌNH DƯƠNG – GROUP

Dịch vụ tư vấn và thực hiện thủ tục môi trường cho doanh nghiệp

CÔNG TY TNHH LUẬT BÌNH DƯƠNG – GROUP cung cấp dịch vụ tư vấn, rà soát và thực hiện thủ tục pháp lý môi trường cho doanh nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất và dự án đầu tư, bao gồm:

• Tư vấn xác định đối tượng phải có giấy phép môi trường;
• Phân loại dự án theo quy định pháp luật môi trường;
• Tư vấn hồ sơ cấp giấy phép môi trường;
• Tư vấn điều chỉnh, cấp lại giấy phép môi trường;
• Rà soát hồ sơ môi trường của nhà máy, cơ sở sản xuất;
• Tư vấn xử lý trường hợp doanh nghiệp đang hoạt động nhưng chưa có giấy phép môi trường;
• Tư vấn các thủ tục liên quan đến nước thải, khí thải và chất thải;
• Tư vấn pháp lý môi trường cho dự án đầu tư trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp;
• Tư vấn pháp lý môi trường cho doanh nghiệp FDI.

Để được tư vấn trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ: 0975 710 086.

VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN

• Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14;
• Luật số 146/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026;
• Nghị định số 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường;
• Nghị định số 05/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2022/NĐ-CP;
• Nghị định số 48/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2022/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 29/01/2026;
• Nghị định số 45/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

TIN LIÊN QUAN

• Giấy phép môi trường có thời hạn bao lâu?
• Đối tượng phải có giấy phép môi trường năm 2026
• Hồ sơ và thủ tục xin cấp giấy phép môi trường mới nhất
• Không có giấy phép môi trường có bị đình chỉ hoạt động không?
• Doanh nghiệp đang hoạt động chưa có giấy phép môi trường phải làm gì?
• Mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường năm 2026
• Dịch vụ xin giấy phép môi trường cho nhà máy, doanh nghiệp, dự án FDI